تجارب سایر دانشگاهها
تجربه های دانشگاهی(خارجی)
- مرکز نوآوری دانشگاه آکسفورد https://innovation.ox.ac.uk
Oxford University Innovation (OUI) شرکت رسمی دانشگاه آکسفورد، جهت انجام امور انتقال فناوری و تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی است. این نهاد مسئول ثبت اختراعات، صدور مجوز بهرهبرداری، و ایجاد شرکتهای نوپا (Spinout) از دل تحقیقات دانشگاهی است. OUI با ارائه خدمات مشاورهای تخصصی به اعضای هیئت علمی، امکان همکاری با صنعت و نهادهای دولتی را فراهم میکند. این دفتر دارای بانک فناوریهای قابل تجاریسازی است که بهصورت آنلاین در دسترس سرمایهگذاران و شرکتها قرار دارد. OUI در سالهای اخیر رتبه نخست ایجاد شرکتهای Spinout در بریتانیا را کسب کرده و با نهادهایی مانند Apollo Therapeutics همکاری داشته است. ساختار خدماتی آن شامل فناوریهای آماده، فرصتهای سرمایهگذاری، خدمات مشاورهای، نتایج بالینی، و مرکز رشد است. این نهاد برنامههایی برای حمایت از زنان فناور و بنیانگذاران استارتآپ نیز ارائه کرده است. مأموریت OUI تبدیل پژوهشهای دانشگاه آکسفورد به نوآوریهای قابل بهرهبرداری در جامعه است. این تجربه موفق میتواند الگوی مناسبی برای توسعه دفتر تجاریسازی فناوری در دانشگاههای ایران باشد.
برخی از مأموریت ها
- مدیریت مالکیت فکری شامل ثبت اختراعات، علائم تجاری و کپیرایت برای پژوهشگران دانشگاه آکسفورد
- تجاریسازی فناوریهای دانشگاهی از طریق صدور مجوز، ایجاد شرکتهای نوپا (Spinouts)، و جذب سرمایهگذار
- ارائه خدمات مشاورهای تخصصی از سوی اعضای هیئت علمی به صنعت و نهادهای دولتی
- توسعه اکوسیستم نوآوری از طریق برنامههای حمایتی، جوایز نوآوری، و شبکهسازی با سرمایهگذاران
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- دفتر انتقال فناوری مؤسسه فناوری ماساچوست https://tlo.mit.edu
MIT Technology Licensing Office (TLO) دفتر رسمی انتقال فناوری مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است که وظیفه تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی این دانشگاه را بر عهده دارد. این دفتر با صنعت، سرمایهگذاران و کارآفرینان همکاری میکند تا فناوریهای MIT به بازار جهانی راه یابند. این دفتر از طریق صدور مجوز بهرهبرداری (Licensing) و حمایت از ایجاد شرکتهای نوپا (Spinout)، نقش کلیدی در توسعه اکوسیستم نوآوری ایفا میکند. خدمات مشاورهای حقوقی و تجاری نیز برای پژوهشگران و فناوران دانشگاه فراهم شده است. TLO دارای بانک فناوریهای آماده صدور مجوز در حوزههایی مانند انرژی، سلامت، مواد پیشرفته و هوش مصنوعی است. این دفتر با ایجاد ساختار شفاف، فرآیندهای استاندارد و ارتباط مؤثر با صنعت، بهعنوان یکی از موفقترین دفاتر TTO در جهان شناخته میشود. مأموریت آن تبدیل دانش دانشگاهی به نوآوریهای قابل بهرهبرداری در جامعه است. تجربه MIT TLO میتواند الگوی مناسبی برای دفاتر تجاریسازی فناوری در دانشگاههای ایران باشد.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- شبکه دانشگاهی نوآوری و انتقال فناوری ژاپن https://unitt.jp/en/tlo
هیچ زمانی مانند اکنون، دستاوردهای پژوهشی جدیدِ حاصل از دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی دولتی بهعنوان منشأ نوآوری مورد انتظار نبودهاند. در ژاپن، کشوری که با سرعتی بیسابقه با کاهش نرخ تولد و افزایش جمعیت سالمند مواجه است، دانشگاهها طبق اصلاحیه قانون اساسی آموزش در سال ۲۰۰۶، موظف به انجام سه مأموریت شدند. مأموریت دانشگاهها به ترتیب شامل آموزش و سپس پژوهش بود. با اصلاح جدید، «مشارکت در توسعه جامعه» بهعنوان مأموریت سوم دانشگاهها افزوده شد.
UNITT یک نهاد تخصصی در کشور ژاپن است که با هدف ارتقاء فرآیند انتقال فناوری میان دانشگاهها، مؤسسات تحقیقاتی و صنعت فعالیت میکند. این شبکه با گردآوری دادههای آماری از دفاتر انتقال فناوری (TLOها)، دانشگاهها و سازمانهای تحقیقاتی، به تحلیل روندهای همکاری دانشگاه و صنعت میپردازد. همچنین با برگزاری کنفرانسهای سالانه، انتشار گزارشهای تخصصی و توسعه شبکههای همکاری، نقش مهمی در سیاستگذاری و بهبود عملکرد انتقال فناوری در ژاپن ایفا میکند.
ماموریت ها:
-
تسهیل انتقال دستاوردهای پژوهشی دانشگاهها به صنعت از طریق همکاریهای مشترک، صدور مجوز، یا واگذاری مالکیت فکری.
-
ایجاد زیرساختهای حمایتی برای دفاتر انتقال فناوری (TLOها) در دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی ژاپن.
-
ترویج همکاری دانشگاه و صنعت بهعنوان تجلی عملی مأموریت سوم دانشگاهها طبق اصلاحیه قانون آموزش ژاپن در سال ۲۰۰۶.
-
ارائه دادههای آماری و تحلیل روندهای انتقال فناوری برای سیاستگذاری و بهبود عملکرد TLOها.
-
حمایت از راهاندازی شرکتهای نوپا (استارتآپها) مبتنی بر نتایج پژوهشی دانشگاهی.
-
آموزش و توانمندسازی کارشناسان انتقال فناوری از طریق کنفرانسها، کارگاهها و شبکهسازی حرفهای.
-
ارتقاء نقش دانشگاهها در نوآوری ملی و پاسخگویی به نیازهای جامعه از طریق تجاریسازی دانش.

انتقال فناوری سه الگوی اصلی دارد:
-
صدور مجوز مالکیت فکری یا دانش فنی حاصل از تحقیقات دانشگاهی
-
واگذاری مالکیت فکری از دانشگاه به صنعت
-
انتقال فناوری از طریق پژوهشهای مشترک و ارائه مشاورههای فنی
این سه شکل انتقال فناوری را میتوان تجلیهای عینی همکاری میان صنعت و دانشگاه دانست.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- دفتر انتقال فناوری دانشگاه یورک(Innovation York )
دفتر انتقال فناوری / واحد تجاریسازی دانشگاه یورک که تحت برند Innovation York فعالیت میکند و هدفش تبدیل پژوهشهای دانشگاهی به محصولات، خدمات یا شرکتهای قابل عرضه در بازار است. این دفتر از حمایت جهت حفاظت از مالکیت فکری تا کمک به ایجاد استارتآپ و اعطای مجوز را انجام میدهد.
خدمات اصلی
- مشاوره و مدیریت مالکیت فکری : (IP) ارزیابی نوآوری، حمایت از ثبت اختراع و سیاستهای مالکیت فکری دانشگاه
- جستجوی پیشینه/پتنت و خدمات استراتژیک IP: prior-art search، بررسی علائم تجاری و مشاوره استراتژیک
- کمک به تجاریسازی و توسعه کسبوکار: کمک در نگارش طرح تجاری، پیداکردن منابع مالی، ورود به بازار و بستن قراردادهای لایسنسینگ
- حمایت از شکلگیری استارتاپها و اسپینآوتها: تشکیل شرکتهای نوپا، مدل سهامبندی و مذاکرات سرمایهگذاری
- تسهیل همکاری دانشگاه–صنعت و قراردادهای پژوهشی
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
نمونه تجربه های دانشگاهی(داخلی)
- دانشگاه علم و صنعت ایران - دفتر امور انتقال فناوری و تجاری سازی https://www.iust.ac.ir
- دانشگاه کاشان – مرکز انتقال فناوری (TTO) https://tto.kashanu.ac.ir


